Hoe komt het klimaatakkoord achter de voordeur?

14-12-2018

Op het Energiepodiumdebat van 10 december gingen verschillende energieprofessionals hierover met elkaar en met Sven Kockelmann in discussie.

Met deze stelling als rode draad bij het Energiepodiumdebat kruisten verschillende professionals uit de energiewereld op 10 december de degens met radiopresentator Sven Kockelmann en elkaar. Het werd hun niet makkelijk gemaakt, maar ze wisten hun standpunt desondanks goed te verdedigen.

Sven Kockelmann trapt het debat af met Annie Krist en Peter Vermaat, CEO’s van respectievelijk GasTerra en Enexis. De opmerking dat Nederland  ‘van gas los moet’ komt in de eerste vijf minuten al voorbij maar Kockelmann wordt snel gepareerd en Annie legt uit dat het niet gaat over ‘van gas los’ in de energietransitie maar dat we streven naar een ‘CO2-neutrale energiehuishouding’ . En over gas gesproken, de komende jaren hebben we nog altijd te maken met een gasvraag die het gasaanbod sterk overstijgt en dat blijft het komende decennium nog het geval. Achter de voordeur gaan we dus niet zo snel gasloos als de politiek denkt of hoopt. Peter vult aan dat voor de energietransitie alle oplossingen nodig zijn en dat elke voordeur maatwerk is. Wat voor een stad werkt, gaat wellicht niet op voor een boerderij op het platteland en omgekeerd.

Perceptie en werkelijkheid

Meindert Smallenbroek, directeur energie en omgeving van het ministerie van Economische Zaken geeft aan dat de perceptie met betrekking tot de energietransitie is in Nederland  niet in overeenstemming is met de werkelijkheid. In plaats van een percentage van 50% duurzame energie zitten we in Nederland in werkelijkheid nog maar op zo’n 7%. We lopen zeker niet voorop in Europa en als we in 2030 van het Groningengas afgaan en in 2050 klimaatneutraal willen zijn, dan moeten we echt nog wat meters maken. Er zal draagvlak gecreëerd moeten worden en dat lukt alleen als de investeringen die de burger moet gaan doorvoeren in overeenstemming  zijn met een lagere energierekening.

Foto: PACT

Foto: PACT

Vertraging vanuit Den Haag

Sanne Akerboom (postdoctoraal researcher universiteit Utrecht ) en Stephan de Vos (manager public affairs netbeheer Nederland) onderstrepen dit en voegen toe dat er ontzettend veel gepraat wordt aan de klimaattafels maar een klimaatakkoord nog niet in zicht is. Achter de voordeur zal hierdoor ook vertraging optreden omdat de burgers niet weten waar ze aan toe zijn. Worden ze op een warmtenet aangesloten,  komt die subsidie voor een warmtepomp nu wel of niet terug en hoeveel gaat het kosten om je  huis te isoleren en je warmteverbruik te verduurzamen? Burgers stellen beslissingen uit omdat ze niet weten waar ze financieel aan toe zijn.

Daar is Syp Wynia, columnist en redacteur van Elsevier, het ook mee eens. Hij  stelt dat op dit ogenblik de Tweede Kamer harder voor een klimaatakkoord loopt dan de burgers en vraagt zich af of dat een goed teken is. Het klimaatakkoord is het motorblok van dit regeerakkoord en het kabinet wil niet alleen dat Nederland voorop loopt in Europa maar zelfs op wereldniveau en de burger moet daar verplicht in mee.

Meer kansen dan bedreigingen

Annemarie Spierings, gedeputeerde agrarische ontwikkeling ,energie en bestuur van Provinciale Staten Noord Brabant, ziet nog wel meer kansen dan bedreigingen. Op Svens vraag hoever ze in Noord Brabant zijn met de CO2-reductiedoelen, 50% reductie in 2030 en 50% duurzaam in 2030, komt naar voren dat er nog niets is bereikt, maar dat ontmoedigt geenszins. Volgens Annemarie moeten we voornamelijk energie besparen, dat is nog belangrijker dan verduurzamen, zeker in de gebouwde omgeving. Een voorbeeld met 15% verlaging van het verbruik in kantoren, door een betere afstelling van de installaties is een mooi voorbeeld voor andere kantoorpanden en daar is dus makkelijk winst te behalen. Annemarie denkt dat gemeentes uiteindelijk het voortouw zullen nemen maar herkent het probleem van de vertraging, goed communiceren kan veel obstakels wegnemen.

Niet praten maar doen

Volgens Onno Dwars, directeur Ballast Nedam development, heeft niemand het recht om zijn huis niet te verduurzamen.  Het is een vrij simpele benadering om de energietransitie achter de voordeur te krijgen. Niet erover praten maar het gewoon doen. Ambitieus zijn in je plannen en je niet door een ‘nee’ laten weerhouden om ze uit te voeren. Sinds zijn aantreden een klein jaar geleden heeft hij van de ‘nul op de meter woningen’ een  beleid gemaakt. Niemand is erop tegen en we maken van energietransitie een groter probleem dat het daadwerkelijk is. De maatschappij is een stuk verder op weg dan de politiek denkt. Laat het maar over aan de marktwerking. Je huis wordt namelijk volgens Dwars ook meer waard, dus de investering verdient zichzelf terug. Op Kockelmanns vraag of de stijgende prijzen op de woningmarkt niet komen door het tekort aan woningen moet Dwars het antwoord schuldig blijven.

Aan de eettafel

Een interessant debat, een echte afspiegeling van de maatschappij waarin iedereen zijn belang verdedigt met weliswaar een collectieve eensgezindheid dat klimaatdoelen gehaald moeten worden maar we elkaar af en toe kwijtraken in de details.  Hoe het klimaatakkoord achter de voordeur komt? Eigenlijk is het er allang; de burger in Nederland wacht niet op de klimaattafel maar bespreekt het aan de eettafel, daar waar de plannen ook werkelijk hun uitvoering gaan vinden.