Gaswinningsbesluit Groningen: veiligheid én leveringszekerheid

18-10-2016

Het kabinet heeft gesproken. Het Groningenplafond blijft de komende vijf jaar 24 miljard m³ per gasjaar (dat loopt van 1 oktober tot 1 oktober). In een koude winter mag maximaal zes miljard m³ extra worden gewonnen en in het geval van operationele problemen maximaal anderhalf miljard m³ om te voorkomen dat de leveringszekerheid in gevaar komt. Dit besluit is onder andere gebaseerd op onderzoek van de (inter)nationale netwerkbedrijven, die inzicht hebben in de totale fysieke vraag naar laagcalorisch (Groningen) gas.  GasTerra vertaalt het kabinetsbesluit nu naar zijn commerciële activiteiten.

Krachtens de Mijnbouwwet moet elke onderneming die in Nederland aardgas  uit de grond wil halen, een winningsplan maken. Hierin staat onder meer hoe het bedrijf gas wil winnen en wat de invloed daarvan op de omgeving is. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en de Technische Commissie Bodembeweging moeten het ingediende winningsplan beoordelen en het Ministerie van Economische Zaken hierover adviseren.

In april 2016 publiceerde de NAM het winningsplan Groningen, waarna GTS en SodM hun adviezen hierover aan het ministerie van Economische Zaken (EZ) konden geven. Op 30 juni publiceerde EZ het Ontwerp Instemmingsbesluit Winningsplan Groningen. Hierna hadden betrokken partijen, waaronder maatschappelijke organisaties, zes weken de tijd om zienswijzen en reacties in te dienen. In totaal ontving het ministerie niet minder dan 282 unieke zienswijzen en reacties.

Na bekendmaking van het Ontwerp Instemmingsbesluit stelden leden van de Tweede Kamer in totaal 178 schriftelijke vragen, die de minister zoals te doen gebruikelijk per brief beantwoordde. Na een rondetafelgesprek van de Kamercommissie voor Economische Zaken met experts, onder wie GasTerra-CEO Gertjan Lankhorst, op 8 september en het plenaire Kamerdebat op 14 september werd gestemd over een aantal moties die tijdens het debat waren ingediend. De belangrijkste daarvan is een, aangenomen, motie van de PvdA’er Jan Vos. De Tweede Kamer verzoekt de minister daarin om jaarlijks te kunnen toetsen of het gasvolume moet (lees: kan) verminderd. De minister heeft dit toegezegd. Hij kan aan deze instemming extra voorwaarden toevoegen of de instemming intrekken. Dit staat in de toelichting op het besluit. Het uiteindelijke besluit werd op 30 september gepubliceerd. Belanghebbenden kunnen tot 11 november een beroep indienen bij de Raad van State. De Provincie Groningen heeft inmiddels van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Het provinciebestuur is er niet van overtuigd dat de gaswinning niet verder kan worden verminderd. Dit betekent dat het kabinetsbesluit nog niet definitief is.

Het nieuwe besluit wijkt op een aantal punten af van het vorige:

  • De rollen van de producent, NAM, de transporteur, GTS, en GasTerra bij operationele problemen zijn verduidelijkt. Tot nu toe meenden veel stakeholders van GasTerra, waaronder politici en maatschappelijke organisaties, dat de afgesproken volumes in GasTerra’s exportcontracten mede bepalend zijn voor de benodigde productie uit het Groningenveld. Dit is onjuist. Gasunie Transport Services heeft uitgerekend hoeveel Groningengas nodig is om de leveringszekerheid van laagcalorisch gas in binnen- en buitenland te verzekeren. De minister neemt hierop een besluit. De commerciële leveringscontracten van GasTerra en andere marktpartijen volgen uiteindelijk het aldus ontstane beschikbare marktvolume.

  • Er dient gerapporteerd te worden na afloop van het gasjaar*1, en voor 31 oktober over volume, graaddagen en eventuele operationele problemen bij GTS.

  • De huidige opzet van de clusters blijft gehandhaafd; het cluster Loppersum is nog steeds alleen beschikbaar om in voorkomende gevallen de leveringszekerheid te garanderen.

  • Seizoens- en maandfluctuaties in de productie van aardgas dienen zoveel mogelijk voorkomen te worden, maar de leveringszekerheid heeft prioriteit boven het voorkomen van fluctuaties.

GasTerra is tevreden over het besluit van de minister. Er is een werkbaar compromis gesloten tussen de veiligheidsbelangen van de Groningers en de benodigde leveringszekerheid voor de miljoenen huishoudens die afhankelijk zijn van Gronings gas. Daarnaast geeft het de bedrijven die betrokken zijn bij de uitvoering van het kabinetsbesluit, waaronder GasTerra, voldoende speelruimte om gedurende een langere periode aan de uitdagingen die de structurele productievermindering oplevert het hoofd te bieden.

Meld u aan voor de nieuwsbrief