Nergens nummer één en toch kampioen

24-11-2014

Kent u Eric Flaim en Roberto Sighel nog? De wereldkampioenen allround schaatsen in 1988 en 1992. Niet de meest aansprekende namen van het schaatsen sinds eind jaren tachtig. Dan denken we toch meer aan Johann Olav Koss, Rintje Ritsma en natuurlijk Sven Kramer. Flaim en Sighel wonnen het allround kampioenschap zonder een individuele afstand te winnen. Dat spreekt toch minder tot de verbeelding. Hoe vergelijkbaar is dat met gas?

Robert van Rede

Gas is op energiegebied de allround kampioen onder de brandstoffen, maar komt op geen van de belangrijke thema’s van dit moment als nummer 1 uit de bus. Anders dan bij het allround schaatsen, dat over vier afstanden gaat, omvat het allround kampioenschap energie eigenlijk drie afstanden: milieu, prijs en leveringszekerheid.

Eerst milieu. Gas is verreweg de schoonste van de fossiele brandstoffen met een CO2-uitstoot die ruim 50% lager is dan die van kolen per kWh. Echter, de winnaar van deze afstand is natuurlijk de hernieuwbare energie (vooral wind en zon). Hoe interessant is het om jezelf de eerste te noemen van plaats 3 tot en met 5?

Dan prijs. Het is duidelijk dat op het ogenblik de prijs van kolen aanzienlijk lager is dan die van gas en dat ook de marginale kosten van renewables bijzonder laag zijn in vergelijking met gas. We weten natuurlijk haarfijn uit te leggen dat de kolenprijs te laag is door het niet werkende CO2 handelssysteem (ETS) en dat de renewables in belangrijke mate met subsidies worden betaald en daarmee gas uit de energiemix drukken. Maar ja, dat verandert niets aan de feiten.

Tot slot leveringszekerheid. We zien hier, om in schaatstermen te blijven, dat we in verband met de situatie in de Oekraïne, op dit gebied bijna een rondje gelapt worden. Heel jammer, gezien de enorme betrouwbaarheid van het transportnet en de solide performance van de gassector in de afgelopen decennia.

Proberen aan te tonen dat we misschien nergens nummer één zijn, maar over de hele linie wel de beste zijn, lijkt de afgelopen tijd niet een winnende strategie te zijn geweest. Toch zitten we in Europa met de situatie dat de mix van renewables met kolen groeit. Zo betalen we de renewables met de besparingen die we door het gebruik van kolen realiseren. Weinig zinvol, als het doel is om minder CO2 uit te stoten.

Met de nieuwe CO2-doelstellingen in Europa en de klimaattop in Parijs volgend jaar in aantocht, is het van essentieel belang dat we juist met de andere energievoorzieners (kolen en renewables) en beleidsmakers nadenken over hoe we dit soort doelstellingen gezamenlijk kunnen realiseren zonder dat we de economie in Europa te zeer belasten.

Uitgaande van de voorspellingen van het IEA dringt de conclusie zich op dat er voor ons allen een rol is weggelegd om aan de energiebehoefte in Europa en in de wereld te voldoen. Er moeten nog veel (grote) technische uitdagingen worden overwonnen om het aandeel renewables in de energiemix (fors) te kunnen vergroten. Ook economische wetmatigheden bemoeilijken een gebalanceerde route op weg naar een totale duurzame wereld.

Er is dus meer dan voldoende werk aan de winkel. Samenwerking is daarbij de sleutel en er geen wedstrijd van maken zoals het WK allround. In dat verband is het toch goed om te weten dat ook Johann Olav Koss en Rintje Ritsma wel eens wereldkampioen allround zijn geworden zonder een individuele afstand te winnen.

Robert van Rede, CCO GasTerra

Meld u aan voor de nieuwsbrief